อิสตินญาอ์ และมารยาทการทำความสะอาด

การชำระภายหลังการถ่ายอุจจาระและปัสสาวะ และระเบียบต่าง ๆ ในการชำระ

ความหมายของอิสติญญาอ์
คือ การชำระนะญิส หรือการทำให้นะญิสออกไปจากช่องถ่าย ไม่ว่าจะเป็นปัสสาวะหรืออุจจาระ

ข้อกำหนดของอิสติญญาอ์
อิสติญญาอ์เป็นวาญิบ (จำเป็นต้องปฏิบัติ) ตามหลักฐานจากคำสั่งของท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ ซึ่งจะได้กล่าวต่อไป

สิ่งที่สามารถนำมาใช้ในการชำระ

อนุญาตให้ใช้วัสดุที่สะอาด ซึ่งสามารถขจัดนะญิสออกไปได้
เช่น สิ่งที่มีลักษณะแข็ง แห้ง และสามารถเช็ดนะญิสออกได้
เช่น หิน กระดาษ เป็นต้น

วิธีที่ดีที่สุดในการชำระ
คือ ใช้หินหรือวัสดุแข็งเช็ดก่อน เพื่อขจัดตัวนะญิสออก
แล้วใช้น้ำล้างตามอีกครั้งหนึ่ง
เพราะการเช็ดจะขจัดตัวนะญิส ส่วนการใช้น้ำจะชำระคราบและร่องรอยให้หมดไป

หากใช้เฉพาะน้ำก็เพียงพอ
เพราะน้ำสามารถขจัดทั้งตัวนะญิสและร่องรอยได้ทั้งหมด

แต่ถ้าจะใช้หินหรือวัสดุอื่นแทนน้ำ มีเงื่อนไขคือ

วัสดุนั้นต้องแห้ง
ต้องใช้หลังจากปัสสาวะหรืออุจจาระหยุดแล้ว
สิ่งที่ออกมาจะต้องไม่เลอะออกนอกบริเวณปกติของช่องถ่าย
สำหรับผู้ชาย ต้องไม่เลอะออกนอกอวัยวะเพศ
สำหรับผู้หญิง ต้องไม่เลอะออกนอกช่องถ่าย

และต้องเช็ด ไม่น้อยกว่าสามครั้ง
หากยังไม่สะอาด ให้เพิ่มจำนวนจนกว่าจะสะอาด
และนิยมให้เช็ดเป็นจำนวนคี่ เช่น 3, 5 หรือ 7 ครั้ง

หลักฐานเกี่ยวกับการชำระด้วยหิน

มีรายงานจาก อนัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ว่า
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ เมื่อเข้าไปในสถานที่ขับถ่าย
ท่านจะนำภาชนะใส่น้ำและไม้เล็ก ๆ ติดตัวไป
แล้วท่านจะใช้น้ำชำระ

และจากอิบนุมัสอูด (ร.ฎ.) กล่าวว่า
ท่านนบี ﷺ ใช้หินสามก้อนในการชำระ
และกล่าวว่า “สิ่งนี้เพียงพอแล้ว”

จำนวนหินที่ใช้ในการชำระ

ท่านนบี ﷺ ใช้หิน สามก้อน ในการชำระ
และห้ามใช้ น้อยกว่าสามก้อน

ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“อย่าให้คนหนึ่งในพวกท่านชำระ (ด้วยการเช็ด) น้อยกว่าสามก้อน”

สิ่งที่ไม่อนุญาตให้นำมาใช้ชำระ

ไม่อนุญาตให้ชำระด้วย

สิ่งที่เป็นนะญิส
สิ่งที่เปื้อนนะญิส
อาหารของมนุษย์
อาหารของญิน เช่น กระดูกและมูลสัตว์

เพราะสิ่งเหล่านี้ถูกกำหนดให้เป็นอาหาร ไม่ใช่สิ่งสำหรับชำระ

ระเบียบและมารยาทในการขับถ่าย

1. สถานที่ขับถ่าย

ต้องหลีกเลี่ยงการขับถ่าย

บนทางสัญจรของผู้คน
ในที่ร่มที่ผู้คนใช้พัก
ในที่ที่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน

ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
“จงระวังสองสิ่งที่ทำให้ถูกสาปแช่ง”
คือ ผู้ที่ขับถ่ายในทางเดินของผู้คน หรือในที่ร่มของพวกเขา

2. การขับถ่ายลงในน้ำ

ห้ามปัสสาวะลงในน้ำนิ่ง
เพราะอาจทำให้น้ำสกปรก และเกิดอันตรายต่อผู้อื่น

3. ทิศทางขณะขับถ่าย

ห้ามหันหน้าไปทางกิบละฮ์ หรือหันหลังให้กิบละฮ์
ในขณะขับถ่ายในที่โล่ง

แต่ถ้าอยู่ในอาคารหรือมีสิ่งกั้น
นักวิชาการบางท่านเห็นว่าอนุโลมได้

4. การพูดคุยขณะขับถ่าย

มักรูห์ (ไม่พึงกระทำ) การพูดคุยขณะขับถ่าย
มีรายงานว่า ท่านนบี ﷺ ไม่ตอบสลาม
ขณะกำลังปัสสาวะ

5. การใช้มือซ้าย

ให้ใช้ มือซ้าย ในการชำระ
และห้ามใช้มือขวา
เพราะมือขวาใช้สำหรับสิ่งที่มีเกียรติ

ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
“เมื่อคนหนึ่งในพวกท่านปัสสาวะ
อย่าใช้มือขวาจับอวัยวะเพศ
และอย่าใช้มือขวาชำระ”

6. ดุอาอ์ก่อนและหลังเข้าห้องน้ำ

ก่อนเข้า

“บิสมิลลาฮ์ อัลลอฮุมมะ อินนี อะอูซุบิกะ มินัลคุบษิ วัลคอบาอิษ”

หลังออก

“ฆุฟรอนะกะ อัลฮัมดุลิลลาฮิลละซี อัซฮะบะ อันนิลอาซา วะอาฟานี”

การทำความสะอาดจากฮะดัษ

ฮะดัษ
ตามหลักภาษา หมายถึง สิ่งที่เกิดขึ้น
ตามหลักศาสนา หมายถึง สิ่งที่เป็นนามธรรม
ซึ่งเกิดขึ้นกับอวัยวะต่าง ๆ และทำให้ละหมาดไม่ได้

ประเภทของฮะดัษ

ฮะดัษแบ่งออกเป็น 2 ประเภท

1. ฮะดัษเล็ก

คือสิ่งที่เกิดกับอวัยวะบางส่วน
เช่น ใบหน้า มือ แขน ศีรษะ และเท้า
ต้องชำระด้วยการอาบน้ำละหมาด

2. ฮะดัษใหญ่

คือสิ่งที่เกิดขึ้นกับร่างกายทั้งหมด
ทำให้ละหมาดไม่ได้
ต้องชำระด้วยการอาบน้ำทั้งร่างกาย (ฆุสลฺ)

เมื่ออาบน้ำแล้ว
ผู้ที่มีฮะดัษใหญ่สามารถกลับมาปฏิบัติอิบาดะฮ์ได้

✅ สรุป

อิสติญญาอ์เป็นวาญิบ
ใช้น้ำดีที่สุด แต่ใช้หินได้ตามเงื่อนไข
อิสลามให้ความสำคัญกับความสะอาด ควบคู่กับความสะดวก
ฮะดัษมีสองประเภท และมีวิธีชำระต่างกัน

อิสตินญาอ์(การชำระหลังขับถ่าย)