Table of Contents
ประเภทของการทำความสะอาด (อันวาอุฏ-เฏาะฮาเราะฮ์)
การทำความสะอาดมี 2 ประเภท คือ
- การทำความสะอาดเพื่อปลดเปลื้องนะญิส
- การทำความสะอาดเพื่อปลดเปลื้องหะดัษ
การทำความสะอาดปลดเปลื้องนะญิส
ความหมายของนะญิส
ตามหลักภาษา หมายถึง สิ่งสกปรกทุกชนิด
ตามหลักศาสนา หมายถึง สิ่งสกปรกที่ทำให้การละหมาดใช้ไม่ได้
เช่น ปัสสาวะ เลือด เป็นต้น
สิ่งที่เป็นนะญิส
สิ่งที่เป็นนะญิสมีหลายชนิด ที่สำคัญ ได้แก่
1. สุราและสิ่งที่ทำให้มึนเมา
อัลลอฮ์ตรัสว่า
“แท้จริงสุรา การพนัน แท่นบูชา และการเสี่ยงทายด้วยลูกศร
เป็นสิ่งโสโครก”
(ซูเราะฮ์อัลมาอิดะฮ์ : 90)
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“สิ่งที่ทำให้มึนเมาทุกชนิดเป็นสุรา
และสุราทุกชนิดเป็นสิ่งต้องห้าม”
2. สุนัขและสุกร
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“การทำความสะอาดภาชนะของคนใดคนหนึ่ง
เมื่อสุนัขเลียลงในภาชนะนั้น
คือการล้างเจ็ดครั้ง โดยครั้งหนึ่งให้ใช้ดิน”
3. ซากสัตว์
หมายถึงสัตว์ที่ตายโดยไม่ได้เชือดอย่างถูกต้องตามหลักศาสนา
อัลลอฮ์ตรัสว่า
“ซากสัตว์นั้นเป็นสิ่งต้องห้ามแก่พวกเจ้า”
(ซูเราะฮ์อัลมาอิดะฮ์ : 3)
ซากสัตว์ถือเป็นนะญิส
รวมถึงสัตว์ที่ถูกเชือดโดยการเอ่ยนามอื่นนอกจากอัลลอฮ์
ซากสัตว์ที่ได้รับการยกเว้นว่าไม่เป็นนะญิส
ซากสัตว์ที่ได้รับการยกเว้นมี สามอย่าง คือ
1) ศพของมนุษย์
อัลลอฮ์ตรัสว่า
“และแท้จริงเราได้ให้เกียรติแก่วงศ์วานของอาดัม”
(ซูเราะฮ์อัลอิสรออ์ : 70)
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
“มุสลิมไม่เป็นนะญิส ทั้งในขณะมีชีวิต
และหลังจากเสียชีวิตแล้ว”
2) ปลาและตั๊กแตน
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“สองสิ่งที่อนุมัติแก่พวกท่าน
คือซากสัตว์สองชนิด และเลือดสองชนิด
ซากสัตว์คือ ปลาและตั๊กแตน
เลือดคือ ตับและม้าม”
3) เลือดที่ไหล
อัลลอฮ์ตรัสว่า
“หรือเลือดที่ไหลออกมา”
(ซูเราะฮ์อัลอันอาม : 145)
เลือดที่ไหลเป็นนะญิส
ส่วนเลือดที่ได้รับการยกเว้นว่าไม่เป็นนะญิส ได้แก่
ตับและม้าม
4. ปัสสาวะและอุจจาระ
ทั้งของมนุษย์และสัตว์ ถือเป็นนะญิส
มีรายงานว่า
อาหรับชนบทคนหนึ่งปัสสาวะในมัสยิด
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า
“จงเทน้ำหนึ่งถังลงบนปัสสาวะนั้น”
5. สิ่งที่ถูกตัดออกจากสัตว์ขณะยังมีชีวิต
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“สิ่งใดที่ถูกตัดออกจากสัตว์ในขณะที่มันยังมีชีวิต
สิ่งนั้นถือเป็นซากสัตว์”
ยกเว้น ขนและผม ของสัตว์ที่อนุญาตให้รับประทานเนื้อได้
ถือว่าสะอาด
อัลลอฮ์ตรัสว่า
“และจากขนสัตว์ ขนอูฐ และขนแพะ
เราให้พวกเจ้าใช้เป็นเครื่องใช้และเครื่องประดับ”
(ซูเราะฮ์อันนะห์ล : 80)
นะญิสอัยนีย์ และนะญิสฮุกมีย์
- นะญิสอัยนีย์
คือ นะญิสที่มองเห็นได้ชัด หรือมีลักษณะปรากฏ
เช่น อุจจาระ ปัสสาวะ เลือด - นะญิสฮุกมีย์
คือ นะญิสที่แห้งแล้ว ไม่ปรากฏร่องรอย
เช่น ปัสสาวะที่เปื้อนผ้าแล้วแห้งสนิท
ระดับของนะญิส
นะญิสแบ่งเป็น 3 ระดับ คือ
- หนัก (มุฆ็อลลอซะฮ์)
- เบา (มุค็อฟฟะฟะฮ์)
- ปานกลาง (มุตะวัซซิเตาะฮ์)
วิธีการชำระล้างนะญิส
1. นะญิสหนัก
ได้แก่ สุนัขและสุกร
ต้องล้าง เจ็ดครั้ง โดย หนึ่งครั้งใช้น้ำผสมดิน
2. นะญิสเบา
ได้แก่ ปัสสาวะของทารกชาย
ที่ยังไม่รับประทานอาหารอื่นนอกจากนม
ให้ใช้น้ำ พรมให้ทั่วบริเวณ
3. นะญิสปานกลาง
ได้แก่ นะญิสทั่วไป เช่น
ปัสสาวะ อุจจาระ เลือด
ให้ล้างจน สี กลิ่น และรสหมดไป
การทำความสะอาดหนังซากสัตว์ (ที่ไม่ใช่สุนัขและสุกร)
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“เมื่อหนังถูกฟอกแล้ว ก็ถือว่าสะอาด”
การฟอกคือการขจัดไขมัน ความชื้น และกลิ่นออกจากหนัง
และต้องล้างหนังที่ฟอกแล้วด้วยน้ำสะอาด
นะญิสบางอย่างที่ศาสนายกเว้น
อิสลามเป็นศาสนาแห่งความสะดวก
จึงผ่อนผันนะญิสบางอย่าง ได้แก่
- ละอองปัสสาวะเล็กน้อยที่มองไม่เห็น
- เลือด น้ำหนอง น้ำเหลืองเล็กน้อย
- เลือดจากบาดแผลที่เกิดขึ้นเอง
- มูลสัตว์หรือมูลปลาที่ติดเล็กน้อย
- ขี้ปลาในน้ำ
- เลือดที่เปื้อนเสื้อผ้าขณะเชือดสัตว์เล็กน้อย
- เลือดที่อยู่บนเนื้อ
- ปากเด็กที่เปื้อนจากการอาเจียนหรือเรอ
- ดินโคลนตามท้องถนน
- ซากสัตว์ที่ไม่มีเลือด
เช่น แมลงวัน ผึ้ง และมด
หากตกลงในของเหลวและไม่ทำให้เปลี่ยนแปลง
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“เมื่อแมลงวันตกลงในภาชนะของคนใด
ให้จุ่มมันลงไปให้มิด แล้วจึงนำออก
เพราะปีกหนึ่งมีโรค และอีกปีกหนึ่งมีการรักษา”